Chọn dầu ăn: thông thường thì chọn loại có ít saturated fat, ko có trans fat (vì loại mỡ no này ăn vào nó tạo thành mô mỡ trong người mình luôn, và theo một chị gái bs tim mạch là nó ở trong đó luôn, chỉ có teo hay là phồng chứ ko mất đi được).
Ngoài ra thì mình chọn loại có nhiều omega 3 (cứ thấy trogn sách baby book kêu là canola oil, vegetable oil có nhiều omega 3 thì mua, đâu để ý cụ thể thế nào).
Đọc review một lần thấy bảo dầu canola khi rán sẽ burn hết 100% nên càng ủng hộ canola oil muôn năm.
Hôm nọ đi khám cho Vịt con, bác sỹ của Vịt lại bảo ko nên chọn canola oil vì nó thường được trồng theo pp nhân gen. Ngoài ra nếu tìm hiểu kỹ thì nó ko tốt, mà nên chọn safflower oil (cái hoa này trông như hoa cúc rối, màu vàng). Flaxseed oil thì tốt cho tim nhưng lại có nhiều B6 ko tốt cho em bé như Vịt.
Lật đật nhòm lại. Thì ra là trong các chất béo có 3 loại: mono unsaturated fat (ko no, đơn bào??), poly unsaturated fat (ko no, đa bào??) và saturated fat.
Tỷ lệ này với các loại dầu là như sau (đơn vị g/serving, 1 serving = 14 gr)
Safflower oil : 11 - 2 - 1
Olive oil : 10 - 2 - 2
Canola Harvest : 9 - 5 - 1
Mazola Corn oil : 3.5- 8 - 2
Crisco Veg. oil : 4 - 8 - 2
Wesson Veg. oil : 3.5 - 8 - 2
(mình còn thấy có loại Evola oil thấy bán đắt lè, là blend của soybean và canola, tỷ lệ là 8-5-0.5. Tức là saturated fat ít nhất nhưng poly thì cũng cao.)
Nghe chừng ý của bs Vịt là safflower oil (brand name là Saffola) có tỷ lệ saturated fat thấp và mono un saturated fat cao- nên rất tốtđể nấu cho em bé? Vì tỷ lệ mono unsat. cao thì nấu sẽ tốt hơn.
Canola oil lại có erucic acid nên ko tốt bằng.
Ngoài ra thì một số loại dầu như Saffola và các dầu natural đều có tỷ lệ vitamin E nhất định (natural antioxidant) thì tốt hơn. Ở Saffola là 25%.
Sunday, July 5, 2009
Viêm phế quản và VPQ co thắt
Dấu hiệu nhận biết của Viêm phế quản (Bronchiolitis):
- Co thắt: có tiếng rít khi thở ra.
- Thở nhanh với nhịp thở trên 40 hơi/phút
- Ho, thường ho rát với dịch đờm đặc
- Có dấu hiệu của phổi,t hường kèm theo sốt và sổ mũi
- Tuổi trung bình của trẻ là 6 tháng đến 2 năm
- Triệu chứng tương tự viêm phế quản co thắt (asthma)
Nguyên nhân:
Do một số loại virus đường hô hấp (thông thường là RSV _ respiratory syncytial virus) làm hẹp đường khí thở nhỏ nhắt trong phổi (phế khoản). Mỗi mùa đông đều có dịch virus như vậy. Thường trẻ nhỏ dưới hai tuổi khi nhiễm virus sẽ bị viêm phế quản trong khi trẻ trên hai tuổi và người lớn chỉ bị cảm lạnh thông thường.
Bệnh này lây qua đường hô hấp, khi có trẻ bệnh hắt hơi hoặc ho ở khoảng cách <=6 feet (dưới 2 m), hoặc khi tiếp xúc từ tay lên mũi hay tay lên mắt. Không thể phát triển miễn dịch vĩnh viễn với virus này.
Tiến triển bệnh:Thở co thắt và thở ngắn, nặng tăng trong 2 đến 3 ngày, sau đó bệnh khá dần. Nói chung co thắt có thể đến 7 ngày, ho khoảng 14 ngày. Bội nhiễm thông thường là viêm tai, có khoảng 20% trẻ sơ sinh bị bội nhiễm này. Rất ít trẻ bị viêm phổi do nhiễm khuẩn, chỉ có 1-2% trẻ viêm phế quản phải nhập viện do cần thở oxy hoặc truyền dịch.
Điều trị tại nhà:
- Dùng thuốc: nếu sốt hơn 102 độ F (39 độ C) thì cần dùng kháng sinh, một số trẻ cần dùng thêm thuốc chống co thắt (bs kê đơn)
- Ăn, uống nước hay canh ấm để giảm ho, long đờm
- Hơi ẩm trong không khí làm giảm bớt độ đặc của dịch mũi và đờm, làm ho đỡ hơn. Vì vậy bạn có thể dùng máy làm ẩm không khí trong phòng của em bé, hoặc bật vòi hoa sen ấm trong phòng tắm rồi cho bé vào phòng tắm một lúc vài lần một ngày.
- Vị trí ngủ: nâng cao phần đầu của đệm nằm, kê gối hoặc ôm trẻ trong vị trí đầu cao hơn có thể giúp trẻ dễ chịu hơn.
- Hút mũi thường xuyên sau khi nhỏ nước muối để dịch mũi không làm nghẹt và ko trôi xuống làm viêm đường hô hấp dưới
- Cho trẻ uống đủ nước. Có thể trẻ ko muốn ăn nhưng vì vậy nên thường xuyên cho trẻ uống thêm nước, sữa, sữa công thức hay sữa mẹ, mỗi lần ít một. Cho ăn hay uống lại nếu bé nôn trogn khi ho. Thức ăn đặc lúc này không quan trọng bằng việc cho bé uống đủ nước.
- Không được hút thuốc lá ở gần bé, không hút thuốc lá trong nhà, vì khói thuốc làm ho nặng hơn. Khả năng co thắt sẽ tăng lên 4 lần với trẻ bị nhiễm virus đường hô hấp hít phải khói thuốc lá.
Gọi bác sỹ ngay lập tức (kể cả ngoài giờ làm việc) nếu trẻ: thở khó, co thắt nặng hơn, nhịp thở tăng hơn 60 hơi/phút, đau ngực, trẻ không ngủ được dù đã dùng các biện pháp tại nhà như trên, bé ngất hoặc ko thở được, môi xanh tái, trẻ quấy khóc như ốm rất nặng.
Gọi bác sỹ trong giờ làm việc nếu trẻ: trẻ ko uống đủ nước, bé kêu đau tai hoặc gãi tai, sốt hơn 100.5 độ F (khoảng 38 độ) hơn 72 tiếng, ho hơn 3 tuần, cảm thấy bé ốm nặng hơn, bé hơn hai tuổi có vấn đề về thở rõ rệt và bạn lo rằng bé bị viêm co thắt (asthma).
- Co thắt: có tiếng rít khi thở ra.
- Thở nhanh với nhịp thở trên 40 hơi/phút
- Ho, thường ho rát với dịch đờm đặc
- Có dấu hiệu của phổi,t hường kèm theo sốt và sổ mũi
- Tuổi trung bình của trẻ là 6 tháng đến 2 năm
- Triệu chứng tương tự viêm phế quản co thắt (asthma)
Nguyên nhân:
Do một số loại virus đường hô hấp (thông thường là RSV _ respiratory syncytial virus) làm hẹp đường khí thở nhỏ nhắt trong phổi (phế khoản). Mỗi mùa đông đều có dịch virus như vậy. Thường trẻ nhỏ dưới hai tuổi khi nhiễm virus sẽ bị viêm phế quản trong khi trẻ trên hai tuổi và người lớn chỉ bị cảm lạnh thông thường.
Bệnh này lây qua đường hô hấp, khi có trẻ bệnh hắt hơi hoặc ho ở khoảng cách <=6 feet (dưới 2 m), hoặc khi tiếp xúc từ tay lên mũi hay tay lên mắt. Không thể phát triển miễn dịch vĩnh viễn với virus này.
Tiến triển bệnh:Thở co thắt và thở ngắn, nặng tăng trong 2 đến 3 ngày, sau đó bệnh khá dần. Nói chung co thắt có thể đến 7 ngày, ho khoảng 14 ngày. Bội nhiễm thông thường là viêm tai, có khoảng 20% trẻ sơ sinh bị bội nhiễm này. Rất ít trẻ bị viêm phổi do nhiễm khuẩn, chỉ có 1-2% trẻ viêm phế quản phải nhập viện do cần thở oxy hoặc truyền dịch.
Điều trị tại nhà:
- Dùng thuốc: nếu sốt hơn 102 độ F (39 độ C) thì cần dùng kháng sinh, một số trẻ cần dùng thêm thuốc chống co thắt (bs kê đơn)
- Ăn, uống nước hay canh ấm để giảm ho, long đờm
- Hơi ẩm trong không khí làm giảm bớt độ đặc của dịch mũi và đờm, làm ho đỡ hơn. Vì vậy bạn có thể dùng máy làm ẩm không khí trong phòng của em bé, hoặc bật vòi hoa sen ấm trong phòng tắm rồi cho bé vào phòng tắm một lúc vài lần một ngày.
- Vị trí ngủ: nâng cao phần đầu của đệm nằm, kê gối hoặc ôm trẻ trong vị trí đầu cao hơn có thể giúp trẻ dễ chịu hơn.
- Hút mũi thường xuyên sau khi nhỏ nước muối để dịch mũi không làm nghẹt và ko trôi xuống làm viêm đường hô hấp dưới
- Cho trẻ uống đủ nước. Có thể trẻ ko muốn ăn nhưng vì vậy nên thường xuyên cho trẻ uống thêm nước, sữa, sữa công thức hay sữa mẹ, mỗi lần ít một. Cho ăn hay uống lại nếu bé nôn trogn khi ho. Thức ăn đặc lúc này không quan trọng bằng việc cho bé uống đủ nước.
- Không được hút thuốc lá ở gần bé, không hút thuốc lá trong nhà, vì khói thuốc làm ho nặng hơn. Khả năng co thắt sẽ tăng lên 4 lần với trẻ bị nhiễm virus đường hô hấp hít phải khói thuốc lá.
Gọi bác sỹ ngay lập tức (kể cả ngoài giờ làm việc) nếu trẻ: thở khó, co thắt nặng hơn, nhịp thở tăng hơn 60 hơi/phút, đau ngực, trẻ không ngủ được dù đã dùng các biện pháp tại nhà như trên, bé ngất hoặc ko thở được, môi xanh tái, trẻ quấy khóc như ốm rất nặng.
Gọi bác sỹ trong giờ làm việc nếu trẻ: trẻ ko uống đủ nước, bé kêu đau tai hoặc gãi tai, sốt hơn 100.5 độ F (khoảng 38 độ) hơn 72 tiếng, ho hơn 3 tuần, cảm thấy bé ốm nặng hơn, bé hơn hai tuổi có vấn đề về thở rõ rệt và bạn lo rằng bé bị viêm co thắt (asthma).
Các vấn đề về thở của trẻ nhỏ
Gọi cấp cứu nếu thấy trẻ ngừng thở hoặc thở chậm và yếu
Thở nhanh:
- Nếu thở nhanh, liên tục, lặp đi lặp lại: gọi ngay bác sỹ
- Khi bị asthma hoặc viêm phế quản: thở có tiếng rít, co thắt, sau khi ho tiếng thở vẫn ko bình thường, thường ho không ngứt, nếu bệnh nặng có thể ko hít đủ không khí vào: cần gọi bác sỹ ngay.
- Thở nhanh kèm sốt: thông thường nhịp thở là 40 hơi/phút - 40 breaths/minute (đ/v trẻ dưới 1 tuổi), 30 hơi/phút (trẻ 1-5 tuổi), 20/phút (trẻ 6-12 tuổi). Nhịp thở tăng thêm 10-20 hơi /phút khi trẻ đang khóc hay cáu gắt. Khi trẻ sốt, cứ tăng 1 độ F thì nhịp thở tăng thêm 3 hơi/phút (hoặc 6 hơi/phút/tăng thêm 1 độ C). Nếu như nhịp thở của trẻ tăng tỷ lệ với độ sốt thì có thể có vấn đề về sức khỏe khác, ko phải là vấn đề thở.
Các triệu chứng tương tự
- Thở có tiếng: có thể do rung khi có dịch (mucus) ở trong đường khí (mũi, họng, dây thanh quản hoặc ngực). Thường thì ko phải là vấn đề nghiêm trọng.
- Bệnh Croup (viêm họng virus, thường gặp ở trẻ nhỏ từ 3 tháng đến 3 tuổi, viêm sưng cuống họng và đường hô hấp trên, làm nghẹt đường khí) hay nặng hơn là Stridor (khi hít vào nghe rõ tiếng rít): thường khiến tiếng thở nặng, rung và rít (như tiếng chút chít), đi kèm với ho nặng, rõ tiếng (hay được ví với tiếng kêu éc éc của con hải cẩu- seal's bark).
- Khi dịch mũi trôi xuống phần dưới của họng thì có thể gây ra tiếng thở rít nhanh (như tiếng xúc xắc - rattling), đồng thời cảm thấy rung rung trong ngực. Khi ho và khạc được đờm thì sẽ giảm bớt. Thường trẻ dễ bị ho nhiều, có khi nôn nhưng sau đó chúng sẽ ko thấy nghẹt nữa.
- Tiếng thở khò khè do có dịch mũi tắc ở trong đường thở: nếu con bạn khó chịu có thể nhỏ nước muối sinh lý (saline drop) và dùng hút mũi (nasal suction) hút ra
- Ngáy đêm: do bị nghẹt (chắn một phần) trong mũi hoặc họng khi ngủ. Nguyên do thường gặp là trẻ bị to a-mê-đan (tonsils, viêm a-mê-đan gọi là tonsillitis) hay adenoids (mình ko biết dịch cái từ này thế nào, nó là bộ phận đằng sau đường thở, cũng làm nhiệm vụ trap virus khi mình hít vào) . Nếu trẻ bị ngày thường xuyên và nặng hơn thì cần gọi bác sỹ
Thở nhanh:
- Nếu thở nhanh, liên tục, lặp đi lặp lại: gọi ngay bác sỹ
- Khi bị asthma hoặc viêm phế quản: thở có tiếng rít, co thắt, sau khi ho tiếng thở vẫn ko bình thường, thường ho không ngứt, nếu bệnh nặng có thể ko hít đủ không khí vào: cần gọi bác sỹ ngay.
- Thở nhanh kèm sốt: thông thường nhịp thở là 40 hơi/phút - 40 breaths/minute (đ/v trẻ dưới 1 tuổi), 30 hơi/phút (trẻ 1-5 tuổi), 20/phút (trẻ 6-12 tuổi). Nhịp thở tăng thêm 10-20 hơi /phút khi trẻ đang khóc hay cáu gắt. Khi trẻ sốt, cứ tăng 1 độ F thì nhịp thở tăng thêm 3 hơi/phút (hoặc 6 hơi/phút/tăng thêm 1 độ C). Nếu như nhịp thở của trẻ tăng tỷ lệ với độ sốt thì có thể có vấn đề về sức khỏe khác, ko phải là vấn đề thở.
Các triệu chứng tương tự
- Thở có tiếng: có thể do rung khi có dịch (mucus) ở trong đường khí (mũi, họng, dây thanh quản hoặc ngực). Thường thì ko phải là vấn đề nghiêm trọng.
- Bệnh Croup (viêm họng virus, thường gặp ở trẻ nhỏ từ 3 tháng đến 3 tuổi, viêm sưng cuống họng và đường hô hấp trên, làm nghẹt đường khí) hay nặng hơn là Stridor (khi hít vào nghe rõ tiếng rít): thường khiến tiếng thở nặng, rung và rít (như tiếng chút chít), đi kèm với ho nặng, rõ tiếng (hay được ví với tiếng kêu éc éc của con hải cẩu- seal's bark).
- Khi dịch mũi trôi xuống phần dưới của họng thì có thể gây ra tiếng thở rít nhanh (như tiếng xúc xắc - rattling), đồng thời cảm thấy rung rung trong ngực. Khi ho và khạc được đờm thì sẽ giảm bớt. Thường trẻ dễ bị ho nhiều, có khi nôn nhưng sau đó chúng sẽ ko thấy nghẹt nữa.
- Tiếng thở khò khè do có dịch mũi tắc ở trong đường thở: nếu con bạn khó chịu có thể nhỏ nước muối sinh lý (saline drop) và dùng hút mũi (nasal suction) hút ra
- Ngáy đêm: do bị nghẹt (chắn một phần) trong mũi hoặc họng khi ngủ. Nguyên do thường gặp là trẻ bị to a-mê-đan (tonsils, viêm a-mê-đan gọi là tonsillitis) hay adenoids (mình ko biết dịch cái từ này thế nào, nó là bộ phận đằng sau đường thở, cũng làm nhiệm vụ trap virus khi mình hít vào) . Nếu trẻ bị ngày thường xuyên và nặng hơn thì cần gọi bác sỹ
Subscribe to:
Posts (Atom)